"การศึกษาทางเลือก" หรือ Alternative Education หมายถึงการศึกษาที่มีรูปแบบแตกต่างไปจากการศึกษาแนวกระแสหลักในระบบโรงเรียนทั่วไป การศึกษาทางเลือกจัดขึ้นบนพื้นฐานความเชื่อที่ว่าธรรมชาติของมนุษย์มีความความแตกต่างหลากหลาย ดังนั้นการศึกษาทางเลือกจึงมีหลายรูปแบบ แต่ทั้งหมดมีจุดมุ่งหมายเดียวกันคือ เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทุกด้าน โดยเฉพาะด้านสติปัญญา และจิตใจ ขณะที่การศึกษาในระบบโรงเรียนส่วนใหญ่มุ่งที่จะตอบสนองแต่เพียงด้านวิชาความรู้เท่านั้น

          โรงเรียนรุ่งอรุณ จัดการศึกษาที่เน้นการบูรณาการทุกส่วนเข้าด้วยกัน ไม่แยกแยะเป็นรายวิชา โรงเรียนผไทอุดมศึกษาและโรงเรียนทอสี จัดการศึกษาแนววิถีพุทธ โรงเรียนอมาตยกุล จัดการศึกษาตามแนวคิดนีโอ-ฮิวแมนิสม์ โรงเรียนปัญโญทัย จัดการศึกษาตามแนววอลดอร์ฟ โรงเรียนมอนเตสซอรี่นานาชาติ ในจังหวัดเชียงราย จัดการศึกษาตามปรัชญาของมอนเตสซอรี่